arrow_drop_up arrow_drop_down
8 juni 2020 

Column: Ontslagvergoeding is flink te verhogen!

Een analyse van wijzigingen in de pensioenregeling tijdens de diensttijd leidt vaak tot een flink hogere ontslagvergoeding. Het wijzigen van pensioenregelingen komt met de regelmaat van de klok voor. Een werknemer dient welbewust in te stemmen met elke wijziging die zich voordoet, maar de praktijk toont aan dat dit bijna nooit het geval is. Het ontbreken van welbewuste instemming komt de werkgever duur te staan en kan leiden tot een hogere ontslagvergoeding. Waar gaat het mis?

Welbewuste instemming ontbreekt

De Hoge Raad heeft in het CZ arrest (ECLI:NL:HR:2010:BK3570) een goede definitie gegeven van de voorwaarden waar welbewuste instemming van de werknemer aan moet voldoen. Goede voorlichting door een adviseur en de mogelijkheid om vragen te stellen zijn onvoldoende (ECLI:NL:GHDHA:2020:888). Als de werkgever met algemene bewoordingen waarschuwt voor belegging en rente risico’s in plaats van  expliciet persoonlijke voorbeelden te geven,  is eveneens geen sprake van welbewuste instemming (ECLI:NL:HR:2017:2227).  Dit laat zien dat een welbewuste instemming in de rechtspraak niet lichtvaardig wordt genomen.

Pensioenadviseurs en verzekeraars daarentegen blijken in de praktijk wijzigingen zonder voldoende informatie of een handtekening van de werknemer door te voeren. Hierdoor ontstaan grote risico’s voor werkgevers. Een berekening van de actuariële waarde van de door de wijziging verloren gegane pensioenopbouw is eenvoudig te maken. Deze berekening biedt een sterke onderhandelingspositie voor de werknemer en leidt tot een aanzienlijk hogere ontslagvergoeding.

Werknemer én nabestaanden leiden schade

Meestal zijn wijzigingen het gevolg van fiscale versoberingen van de pensioenopbouw en worden in de praktijk rücksichtsloos doorgevoerd. Wanneer er wijzigingen plaatsvinden dienen werknemers op zijn minst te weten hoe groot het financiële nadeel is, maar elke berekening hiervoor ontbreekt. Deze wijzigingen leveren de werkgever meestal een financieel voordeel op, terwijl de werknemer financieel wordt benadeeld. Daarnaast toont de rechtspraak aan dat óók de nabestaanden van werknemers gedupeerd kunnen worden door het achterwege blijven van adequate informatie over pensioenwijzigingen(ECLI:NL:GHSHE:2019:3663).

Arbeidsrechtelijke zorgvuldigheid ontbreekt

Pensioenadviezen zijn commercieel gedreven en blijken in de praktijk geen arbeidsrechtelijke toetsing te krijgen. De financiële nadelen voor werknemers worden opportunistisch weggewuifd en meestal niet (voldoende) doorgerekend. In mijn praktijk pak ik regelmatig dossiers met advocaten op waarbij werkgevers worden aangesproken op goed werkgeverschap. Uit de actuariële analyse blijkt vaak dat werknemers, zelfs bij relatief korte dienstverbanden, grote financiële schade hebben ondervonden vanwege het gebrek aan arbeidsrechtelijke kennis bij pensioenadviezen.

Onderhandelingen moeten snel verlopen

Zowel werknemers als werkgevers zitten bij ontslagrondes niet te wachten op lange procedures. Zij willen snel een goede vaststellingsovereenkomst maken. De actuariële berekening van de schade verbetert de onderhandelingspositie van de werknemer aanzienlijk. Aan de hand hiervan is de kans groot dat de werknemer een hogere ontslagvergoeding weet te krijgen. Een enkele keer is de pensioenschade zo groot dat de werknemer ervoor kiest hiervoor een procedure te beginnen.

Over de schrijver
Ondanks mijn actuariële achtergrond raakte ik al snel geïnteresseerd in de arbeidsrechtelijke aspecten hiervan. Als snel begreep ik dat de pensioenadvieswereld rond verzekerde pensioenregelingen commercieel gedreven is. Als de juridische aspecten worden genegeerd ontstaat er voor werkgevers een groot risico bij elke wijziging die in de pensioenregeling wordt doorgevoerd. Wanneer dit het geval is zoek ik vol enthousiasme naar pragmatische oplossingen.
Welkom!